Eskualdeko informazioa: Lurzoruaren funtzioak
Lotutako gaiak beste herrialde batzuetan
Lurzorua zigilatzea hura erabat edo partzialki iragazgaitza den material batez estaltzea da. Lurzorua urarekiko eta airearekiko iragazgaitza den geruza batez estaltzen bada, lurzoruko bizitza hil egiten da. Gaur egungo ezagutzaren egoeraren arabera, zigilatutako lurzoruak itzulezin suntsituta daudela uste da. Lurzoru horietan, animaliek eta landareek habitata galtzen dute. Gainera, lurzoruek emankortasuna eta ekoizpen-funtzioak galtzen dituzte, hezetasuna txikitu egiten da lurruntzea txikiagoa baita, eta, hortaz, lurzoruak berotu egiten dira. Infiltrazio-eremurik ez badago, uholde-arriskua areagotu egiten da. Lurzoruak zenbait zigilatze-maila izan ditzake. Adibidez, asfaltozko aparkaleku bat % 100ean zigilatuta dago, juntura zabalak dituen zoladura-harriz egindako lur-estaldura % 80 inguru zigilatuta dago. Besteak beste etxebizitzak, industrialdeak, merkataritza-guneak eta errepideak egiteko erabiltzen den lur-kantitatea —beraz, zigilatzen den lurzoru-kantitatea— etengabe handitzen ari da Europan. Hau da, lurzorua babesteko, beharrezkoa da lurraren erabilera murriztea.
AUSTRIA
Azken hiru urteetan, 11,5 hektarea lur zigilatu dira egunero Austrian batez beste. Azalera hori 16 futbol-zelairen parekoa da, gutxi gorabehera. Austrian, 2020an, 42 km2-koa izan zen hiru urtean batez beste erabilitako lurzoru-azalera. Hau Eisenstadt bezalako herri txiki baten tamainari dagokio. Hori geldiarazteko, 2020-2024 gobernu programak zehazten du lurzoruaren erabilera urtean 2,5 hektarea eguneko edo 9 km² urtean handitu beharko litzatekeela 2030erako. Industria, etxebizitza eta merkataritza eremuek hartzen dute gaur egun Austriako lurzoruaren erabileraren zatirik handiena.
ALEMANIA
Alemanian, 40.305 km² erabili ziren kokaleku eta garraiorako 1992an, 2020an 51.692 km² ziren jada. Hori % 28,3ko igoera da 28 urtean.
Batez beste, Alemania osoan, kokagune eta garraio eremu honen ia erdia (% 43,7) zigilatuta dago. Landa-eremuetan, proportzioa are handiagoa da. Izan ere, hiri handietan, zigilatutako eremuez gain, berdeguneak edo lorategi publiko eta pribatuak ere badaude. 2016-2019 urteetan, batez beste 52 hektarea hazi zen finkatze eta garraio eremua eguneko.
Gobernu federalak balio hori nabarmen murriztu nahi du – gehienez 30 hektarea eguneko 2030ean. 2050ean, kokaleku eta garraiorako erabiliko ez den eremu berri baten balio “garbia” egon beharko litzateke.
Iturriak:
- Umweltbundesamt (Statistisches Bundesamt erakundearen datuak erabilita)
- destatis.de
- Alemaniako garapen jasangarria
Espainia
Espainian, 2006tik 2015era, % 7,19 handitu zen lurzoru zigilatuaren azalera —% 0,72, batez beste, urte bakoitzean—. 2015ean, zigilatutako lurren azalera 6.225 km2-koa zen Espainian (622.500 ha).
EAEn, 2006tik 2011ra urbanizazio-tasa handitu ahala, zigilatutako lurzoruaren azalera guztizkoaren % 6,68ra iritsi zen. Ehuneko hori apur bat baino ez da igo hurrengo urteetan. Zifra hau Europako gainerako herrialdeetako zigilatutako lurzoruaren ehunekoarekin alderatzen bada, EAEk batez bestekoa gainditzen du, % 1,81ekoa baita, eta Herbehereek (% 7,33) eta Belgikak (% 7,37) aurkeztutako ehunekoen antzekoa da.
2020an, Euskadik 49.106 hektarea zituen lurzoru artifizializatutan (491 km2). 2015ean, aldiz, 49.070 ha ziren. Horrela, azken bost urteetan etxebizitza-erabileretarako, jarduera ekonomikoetarako eta sistema orokorretarako (azpiegiturak, ekipamenduak eta espazio libreak) artifizializatutako lurzoruaren azaleraren ehunekoa egonkor mantendu da.
Euskal lurralde malkartsuak biztanleria gehiena hirigune gutxi batzuetan kontzentratzea eragin du, biztanleria-dentsitate handiekin.
Industria-instalazioek tradizionalki lurraldearen zati handi bat okupatu izan dute. Kasu askotan hirietan bertan kokatuta zeuden, edo agian zuzenagoa litzateke esatea hiriak industria handien inguruan sortu zirela. EAEn egindako industria-jarduera biziak hamarkadetan zehar ingurumen-inpaktu nabarmena sortu zuen lurzoruetan, lurraldeko lurzoruaren % 16 ingururi eraginez. Hori dela eta, 90eko hamarkadan beharrezkotzat jo zen industria-jardueraren eraginpean egon ziren lurzoruak berreskuratzeko estrategia bat sustatzea.
Iturriak:
https://www.ingurumena.ejgv.euskadi.eus/r49-aa33a/es/aa33aIndicadoresWAR/indicadoresJSP/index.jsp
https://www.irekia.euskadi.eus/es/debates/1273?stage=conclusions
https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/imperviousness-in-europe
https://www.euskadi.eus/informacion/suelo/web01-s2ing/es/
Herrialdeari buruzko informazio zehatza
