Zizare-konpostagailua eraikitzea

Zizare-konpostagailua sukaldeko hondakinak eta lorategiko hondakin organikoak kalitate handiko konpost bihurtzeko modu bikaina da. Espazio txikietan ere erabil daiteke, garbia eta erraz kudeatzen den sistema da, eta landareentzako zizare-humus ugaria sortzen du etengabe. Zizare-konpostagailua eraikitzeko modu asko daude, material berriak edo berrerabilitakoak erabiliz. Ohikoenak bi dira: ontzi bakarreko sistema edo elkarren gainean pilatzen diren ontzien sistema, non zizareak goiko mailara igotzen diren beheko geruza amaitu ondoren. Ontzi bakarreko eredua hondakin kantitate handiagoetarako egokia da; pilatutako ontzien sistema, berriz, lorategi, ikastetxe eta etxe gehienetarako aproposa da.

1. Egurrezko zizare-konpostagailua

Egurrezko zizare-konpostagailua sendoa, aireztatua eta hondakin organiko kopuru handiak tratatzeko egokia da. Eraikuntza-argibide osoak, materialen zerrenda barne, esteka honetan aurki daitezke. Kontuan izan neurriak oin eta hazbetetan adierazita daudela.

Slideshare-ko argibideak: egin klik hemen

2. Pilagarria den zizare-konpostagailua

Diseinu honetan plastikozko kutxa batzuk erabiltzen dira, bata bestearen barruan pilatzen direnak. Zizareek maila bat amaitzen dutenean, beheko zuloetatik hurrengo kutxara igotzen dira, eta beheko kutxan erabilgarri dagoen konposta geratzen da.

BEHARREZKO MATERIALAK ETA TRESNAK

Elkar gainean pilatu daitezkeen plastikozko lau kutxa sendo. Kutxa bakoitzak 10–15 cm-ko altuera eta gutxi gorabehera 20 litroko edukiera izan behar ditu.
Estalki gisa erabiltzeko egurrezko taula lau bat edo antzeko material bat.
Kartoia, paper txikitua eta udazkeneko hostoak zizareentzako ohe gisa.
Konpostatzeko zizareak (konpost-pila batetik hartuak edo Internet bidez edo arrantza-denda batean erosiak).
Zulagailua 10 mm-ko brokarekin.

Urratsez urratseko argibideak

1. urratsa: Hartu hiru kutxa eta egin 20–30 zulo bakoitzaren behealdean. Egin zulo txiki batzuk alboetan ere aireztapena hobetzeko. Lan egin poliki-poliki plastikoa ez pitzatzeko.
2. urratsa: Jarri zulatutako kutxa bat zulorik gabeko kutxaren barruan. Nahastu paper txikitua, kartoia eta hostoak, busti nahasketa ondo eta bete zulatutako kutxa erdiraino.
3. urratsa: Gehitu konpostatzeko zizareak. Hainbat ehun zizare beharko dituzu, guztira 250 eta 500 gramo inguru.
4. urratsa: Hasi zizareak fruta eta barazki hondakin txikitu kopuru txikiekin elikatzen.
5. urratsa: Hasieran, egunean kopa bat hondakin organiko nahikoa izaten da.
6. urratsa: Lehen kutxa ia beteta dagoenean, jarri bigarren kutxa zulatua gainean eta hasi bertan hondakinak gehitzen.
7. urratsa: Bigarren kutxa ia beteta dagoenean, gehitu hirugarren kutxa zulatua eta jarraitu zizareak elikatzen.
8. urratsa: Mantendu estalkia beti jarrita, zizareak euritik, eguzkitik eta izurriteetatik babesteko.
9. urratsa: Goiko kutxa ia beteta dagoenean, kendu goiko eta erdiko kutxak. Aztertu beheko kutxa zulatua. Zizareak zuloetatik gora igoak izango dira, eta behealdean konpost heldua utziko dute.
10. urratsa: Hustu konposta eta kendu oraindik deskonposatu ez diren hondakinak. Itzuli hondakin horiek erabiltzen ari diren kutxetara. Jarri kutxa hustua pilaren goiko aldean eta hasi berriro bertan hondakinak gehitzen.
11. urratsa: Goiko kutxa betetzen den bakoitzean, errepikatu prozesua: egiaztatu beheko kutxa eta bildu prest dagoen konposta.
12. urratsa: Beheko kutxa zulorik gabeak konpostatzean sortzen den likidoa bilduko du. Likido hori aldizka hustu behar da eta 1:20 proportzioan urarekin diluitu, ongarria gisa erabili aurretik.
13. urratsa: Behatu zizareek hondakinak zenbateko azkartasunez jaten dituzten. Janaria azkar desagertzen bada, kopurua pixka bat handitu dezakezu. Hondakinak luzaroan geratzen badira, gutxiago eman. Eguraldi hotzean zizareen jarduera naturalki moteldu egiten da.

Zizare-konpostagailua sukaldeko hondakin organikoak birziklatzeko modu erraz, ekonomiko eta oso eraginkorra da, eta, aldi berean, lorategirako kalitate handiko konposta sortzen du. Behin martxan jarrita, mantentze-lan gutxi behar ditu: zizareak aldizka elikatu eta noizean behin konposta bildu besterik ez. Egurrezko kutxa sendo bat eraiki edo plastikozko kutxa pilagarrien sistema erabili, zizare-konpostagailuak lurzoruaren osasuna hobetzen lagunduko du, hondakinak murriztuko ditu eta tokiko biodibertsitatea sustatuko du. Horrelako sistema bat eraikitzeko modu asko daude, material berriak edo berrerabilitakoak erabiliz.