Basa-loreen belardia
Basa-loreen belardi bat sortzea tokiko biodibertsitatea sustatzeko modurik aberasgarrienetako bat da. Edozein lorategi edo berdeguneri kolorea, mugimendua eta bizia ematen dizkio, eta, aldi berean, intsektuentzako eta beste fauna basatiarentzako ezinbesteko elikadura- eta babes-lekua eskaintzen du. Aukeratuko duzun metodoa hasierako lurzoruaren egoeraren araberakoa izango da, baina helburua beti bera da: bertako basa-loreei hazteko behar duten espazioa eta baldintzak eskaintzea.
Lehen urratsak
Lurra maiz mozten den belarrez estalita badago, bi aukera dituzu. Belarra erabat kendu dezakezu edo belarra mozteko maiztasuna murriztu, lurrean dagoeneko dauden landareei hazteko eta loratzeko aukera emateko. Bertako espezie asko lurzoruan ezkutuan geratzen dira belarra maiz mozten denean, baina aukera emanez gero berriro agertzen dira.
Aukeratzen den metodoa edozein dela ere, oso garrantzitsua da tokiko lurzoru- eta klima-baldintzetara egokitutako bertako espezieak erabiltzea. Dendetan saltzen diren basa-loreen hazi-nahasketa komertzialek, askotan, ez dituzte tokiko espezieak izaten. Hasieran ikusgarriak izan daitezkeen arren, balio ekologiko txikia dute eta, zenbait kasutan, espezie inbaditzaileak ere sar ditzakete. Lore ikusgarriak nahi izatea ulergarria da, baina polinizatzaileek bertako landare fidagarriak behar dituzte elikatzeko.
Haziak erein nahi badituzu, saiatu tokiko jatorria duten basa-loreen haziak lortzen. Horrek aukera handiagoa emango dizu bertako fauna babestuko duen belardi iraunkor bat sortzeko.
Naturari bidea ematen uztea
Askotan, metodorik errazena izaten da eraginkorrena. Belarra gutxiago moztuz edo denboraldi batez mozteari utziz gero, berez ager daitezke txikoria-belarra (Taraxacum officinale), hirusta (Trifolium spp.), Prunella vulgaris eta Lotus corniculatus bezalako espezieak. Landare hauek polinizatzaileentzako elikagai-iturri garrantzitsuenetakoak dira. Urtez urte berriro hazten dira, inolako kostu gehigarririk edo mantentze-lan handirik gabe; nahikoa da hazten eta loratzen uztea.
Belarra mozten ez den azalera txikiek ere ekarpen handia egiten diote biodibertsitateari. Lorategietan, ikastetxeetan eta komunitateko espazioetan sakabanatutako belardi txikiek eta bazter berdeek lotura ekologiko baliotsuak sortzen dituzte intsektuentzat eta beste animalientzat. Ekintza txiki askok, elkarrekin, epe luzerako eragin handia izan dezakete.
Haziak erein nahi badituzu
Belardia haziak ereinez sortu nahi baduzu, komeni da lehenik dagoen belarra erabat kentzea. Belarrak oso lehiakorrak dira eta, lur gehienetan, basa-loreak gainditzen dituzte. Gainera, basa-lore askok mantenugai gutxiko lurzoruak nahiago dituzte. Horregatik, ez da komeni konposta edo ongarria gehitzea, eta belar mozketaren hondarrak kendu egin behar dira lurzorua aberastea saihesteko. Lurzoru pobreak bertako espezieen aniztasun handiagoa sustatzen du.
Informazio fidagarria, urratsez urratseko gidak eta bideo lagungarriak aurkitzeko, All Ireland Pollinator Plan ekimenaren webgunea bisita dezakezu: pollinators.ie. Bertako gomendioak beste eskualde askotan ere erabilgarriak dira.
Basa-loreen belardi bat ez da lorategiko elementu apaingarri hutsa. Natura lehengoratzeko ekintza txiki baina oso indartsua da. Bertako landareak aukeratuz eta naturari bere erritmoan garatzen uzten badiozu, polinizatzaileentzako habitat baliotsua sortuko duzu, paisaia aberastuko duzu eta zure lorategia inguruko naturarekin lotuko duzu. Belardi handia izan edo bazter estu bat besterik ez, belardi bakoitzak urte luzez lagunduko dio tokiko biodibertsitateari.
