Landareentzako ongarri likidoa etxean egitea

Landareentzako ongarri likidoa mantenugaietan aberatsak diren landareak uretan beratzen jarriz egiten den ongarri organikoa da, haien mineralak eta mantenugaiak askatzeko. Kontsolba, ortikak eta borraina bezalako landareak ezin hobeak dira horretarako, landareek sendo eta osasuntsu hazteko behar dituzten funtsezko mantenugaiak —hala nola nitrogenoa, potasioa eta fosforoa— ugari baitituzte.

Landareentzako ongarria etxean egitea alternatiba ekologikoa da ongarri kimikoen aurrean, eta lorategiko landareak berrerabiltzeko modu bikaina ere bada, bestela belar txartzat har baitaitezke. Jarduera honen bidez, ikasleek lorezaintzako ziklo naturalak, jasangarritasuna eta landareen elikadura ikasten dituzte.

IKASKUNTZA-HELBURUAK

Landareentzako ongarri likidoa etxean egiteko jardueraren bidez, ikasleek honako hauek egin ditzakete:

• Ongarri likido naturala egiten ikastea, erraz eskura daitezkeen landareak erabiliz, hala nola borraina, ortikak eta kontsolba.
• Landareen nutrizio-beharrak eta ongarri organikoek hazkunde osasuntsua nola sustatzen duten ulertzea.
• Lorezaintza-praktika jasangarriak sustatzea, ongarri sintetikoen beharra murriztuz.
• Landareentzako ongarri likidoa egiten eta aplikatzen trebetasun praktikoak garatzea.

TESTUINGURU-INFORMAZIOA

• IKASGAIAK: Zientziak, geografia, herritartasun globalerako hezkuntza, matematika, hizkuntza-gaitasuna

• EGOKIA: Baratze-eremuak edo lore-parterreak dituzten eskola-lorategientzat

• BEHARREZKO DENBORA: 1-2 ikasgai-unitate

BEHARREZKO MATERIALAK

• Kontsolba, borraina edo ortiken hosto freskoak —erabili eskularruak biltzean—.
• Tapa duen ontzi edo kubo handi bat —plastikozko edo polietilenozko bidoiak ohikoak dira eta bigarren eskukoak aurki daitezke—.
• Ura —ahal bada, euri-ura—.
• Sarea edo iragazkia.
• ontzietarako etiketak

BEHARREZKO AURREBALDINTZAK/EKIPAMENDUA

• Hostoak biltzeko eskularruak.
• Lorezaintzako guraizeak edo inausteko guraizeak.
• Hostoak beratzen uzteko kuboak edo ontziak.
• Nahasteko makila.
• Ongarri likidoa aplikatzeko ureztagailua.
• Neurtzeko katiluak.

Ikasgelako Zereginak

1. Moztu landareak: Eskatu ikasleei hostoak zati txikiagoetan mozteko edo urratzeko, mantenugaiak azkarrago askatzeko. Guraizeak edo eskuak erabil ditzakete. Kontuan izan ortikek azkura eragiten dutela eta kontsolbaren hostoak nahiko latzak eta puntadunak direla; beraz, eskularruak erabili beharko dira.
2. Bete Ontzia: Jarri moztutako landare-materiala ontzi handiaren barruan. Hostoekin edo landare-materiarekin ontzia heren bat betetzea da egokiena.
3. Gehitu Ura: Bete ontzia urez, landare-materia estaliz. Zenbat eta ur gehiago erabili, orduan eta gutxiago kontzentratuta egongo da ongarria; beraz, egokitu kopurua behar duzun indarraren arabera.
4. Nahasi eta Itxaron: Ikasleek nahasketa ondo nahas dezakete, eta ondoren ontzia tapa edo oihal batekin estali. Utzi 1-2 astez hartzitzen. Denbora horretan, ikasleek egun gutxian behin egiaztatu eta nahastu beharko dute. Hobe da ontzia gune itzaltsu batean edukitzea hartzidura-prozesua gertatzen den bitartean. Kontuan izan usain izugarria sor dezakeela!
5. Iragazi Likidoa: 1-2 asteren ondoren, landareentzako ongarria prest egon beharko litzateke. Ikasleek iragazki bat edo muselina-oihal bat erabil dezakete likidoa landare-hondakin solidoetatik bereizteko. Likidoa landareentzako ongarria da. Litekeena da usain handia izatea.
6. Diluitu Erabili Aurretik: Ongarri likidoa oso kontzentratuta egon ohi da; beraz, ziurtatu ikasleek urarekin diluitzen dutela landareei aplikatu aurretik —gutxi gorabehera, ongarri-zati 1 ur-zati 10eko proportzioan—.

AHOLKUA

Garbitu beti eskuak material organikoak manipulatu ondoren.

BA AL ZENEKIEN?

Kontsolbari batzuetan “hezurrak sendatzen dituen landarea” esaten zaio, dituen sendatzeko propietateengatik. Potasioan aberatsa da, eta horrek landareei lore eta fruitu sendoak hazten laguntzen die. Kontsolbak, ortikek, mihi-belarrak, txikori-belarrak eta borrainak lurzorutik mantenugaiak atera eta landare-ehunetan pilatu ditzakete.

Landareentzako ongarri likidoa ere egin daiteke belar txarrekin —uretan deskonposatzen utzita—, konpostarekin, zizare-humusarekin eta animalia-ongarriarekin.

Europako Batzordeak argitalpen hau ekoizteko ematen duen laguntzak ez du edukia onesten. Eduki honek egileen iritziak islatzen ditu bakarrik, eta Batzordeak ez du bere gain hartzen erantzukizunik edukiotan jasotako informazioa erabiltzeko moduaren gainean.