Belarra birziklatzea

Belarra birziklatzea belarra moztean ebakinak soropilean bertan uztea da. Lurrean geratu ondoren, ebakinak —% 80-85 ura dute— azkar deskonposatzen dira, eta mantenugai baliotsuak, hala nola nitrogenoa, lurzorura itzultzen dituzte. Belarra birziklatzea soropilaren kudeaketa-sistema integral baten osagai gisa erabili behar da. Sistema horrek lasto-geruza kentzea, aireztatzea, belarra moztea, ureztatzea eta ongarritzea ere barne hartu behar ditu.

IKASKUNTZA-HELBURUAK

Belarra birziklatzeko jardueraren bidez, ikasleek honako hauek egin ditzakete:

• Belarra birziklatzearen kontzeptua eta ingurumenarentzat dituen onurak ulertzea.
• Belar-ebakinak lurzoruaren osasuna hobetzeko ongarri natural gisa nola erabil daitezkeen aztertzea.
• Hondakinak murriztu eta biodibertsitatea hobetzen duten soropilaren zaintza-praktika jasangarriak sustatzea.
• Hondakinen murrizketari eta ingurumenarekiko errespetuzko lorezaintza-metodoei buruzko pentsamendu kritikoa sustatzea.

TESTUINGURU-INFORMAZIOA

• IKASGAIAK: Zientziak, geografia, gizarte-, pertsona- eta osasun-hezkuntza, matematika, hizkuntza-gaitasuna

• EGOKIA: Belar-eremu handiak edo kirol-zelaiak dituzten ikastetxeentzat; Eskola Berdearen ekimen baterako, atezainarekin edo eremuen mantentze-lanez arduratzen den pertsonarekin elkarlanean.

• BEHARREZKO DENBORA:
  – Hasierako prestaketa: 30 minutu —kontzeptua azaltzeko eta soropila prestatzeko—.
  – Jarduera: Urte osoan zehar —soropila mozten den saio bakoitzaren ondoren—.
  – Jarraipeneko eztabaida: Hiruhileko bakoitzean 30 minutu, aurrerapena berrikusteko eta ingurumen-inpaktua aztertzeko.

BEHARREZKO MATERIALAK

Belarra birziklatzeko ez da beharrezkoa “mulching” edo “birziklapen” motako soropil-mozteko makina berezi bat erostea, nahiz eta horiek hobeto funtzionatzen duten, batez ere baldintza hezeetan edo belarra luzea dagoenean. Garrantzitsuena soropil-mozteko makinaren xaflak zorrotz mantentzea da; egin hori urtero udaberriaren hasieran.

Soropil-mozteko makina ia guztiak erabil edo egokitu daitezke belarra birziklatzeko. Mota nagusiak hauek dira:

• Soropil-mozteko makina birakariak: kendu belarra biltzeko poltsa eta estali irteerako irekidura —fabrikatzaile gehienek irteerako estalkiak eskaintzen dituzte—.
• Mulching-xafla bereziak: ebakinak zati oso txikitan moztu eta soropilera botatzeko diseinatuta daude; makina askotan geroago instala daitezke.
• Danbor- edo bobina-motako soropil-mozteko makinak, eskuzko “bultzatzeko” makinak barne: bilketa-ontzia kenduta erabil daitezke.

BEHARREZKO AURREBALDINTZAK/EKIPAMENDUA

• Soropil-mozteko makina —ahal bada, mulching-funtzioarekin—.
• Ebakinak biltzeko kuboak edo eskorgak —aukerakoa, soropil-mozteko makinak mulching-funtziorik ez badu—.
• Arrastela, belar-ebakinak uniformeki banatzeko.
• Neurtzeko makila edo erregela, soropilaren hazkundearen jarraipena egiteko.

Prestaketa

1. Aukeratu ikastetxearen eremuan belarra birziklatzeko erabiliko den soropil-gune egoki bat.
2. Ziurtatu soropil-mozteko makina egoera onean dagoela eta altuera egokian doituta dagoela —ahal bada, 2,5 eta 4 cm artean—.
3. Informatu ikasleak eta langileak proiektuari eta haren ingurumen-onurei buruz.
4. Sortu aurrerapen-taula bat onurak denboran zehar erregistratzeko —adibidez, ongarri-premia murriztea eta lurzoruaren osasuna hobetzea—.

Ikasgelako zereginak

1. Urratsa: Moztu Soropila

• Moztu aukeratutako soropil-eremua ohi bezala.
• Soropil-mozteko makinak mulching-funtzioa badu, erabili belar-ebakinak fin-fin txikitzeko.
• Hala ez bada, erabili arrastela ebakinak soropilean uniformeki banatzeko.

2. Urratsa: Utzi Belar-ebakinak Bere Lekuan

• Ebakinak bildu beharrean, utzi soropilean modu naturalean deskonposa daitezen.
• Ziurtatu ebakinak geruza fin eta uniforme batean banatuta daudela, multzorik sor ez dadin.

3. Urratsa: Ikuskatu Soropila

• Denborarekin, behatu soropilaren osasuna eta hazkundea.
• Erregistratu lurzoruaren kalitatean eta belarraren hazkundean gertatzen diren aldaketak, koaderno edo taula baten bidez.

4. Urratsa: Aztertu Ingurumen-onurak

• Egin aldizkako eztabaidak ikasleekin belarra birziklatzeak duen eraginari buruz.
• Animatu ikasleak lorategiko beste hondakin mota batzuk murrizteko moduei buruz pentsatzera.

AHOLKUA

Ez ureztatu soropila gehiegi!
Belarra birziklatzeak hobeto funtzionatzen du ondo zaindutako eta gehiegi ureztatzen ez den soropil batean. Gehiegizko ureztatzeak belar-ebakinak multzokatzea eta deskonposizio-prozesua moteltzea eragin dezake.

Esperimentu egoki bat izan daiteke eremu bat bitan banatzea. Praktikatu belarra birziklatzea zati batean eta ohiko sega-sistema bestean. Konparatu emaitzak denboran zehar, belarraren itxura osasuntsua, zati bakoitza mozteko ematen den denbora eta ohiko moduan moztutako zatiko ebakinak kentzeko behar den denbora aztertuz.

Europako Batzordeak argitalpen hau ekoizteko ematen duen laguntzak ez du edukia onesten. Eduki honek egileen iritziak islatzen ditu bakarrik, eta Batzordeak ez du bere gain hartzen erantzukizunik edukiotan jasotako informazioa erabiltzeko moduaren gainean.