Eskualdeko informazioa: bero-uharteak
Lotutako gaiak beste herrialde batzuetan
Hiriko bero-uharteak – konparazio bat
Hiriko bero-uhartearen efektua hiriko tenperaturarik altuenekin dago lotuta, gauez gutxiago jaisten baitira efektu hori ez duten lekuetan baino. Hirietan zigilatutako azaleraren proportzio handia delako, eraikinak trinkoak direlako, eta berdegune eta landare gutxi daudelako gertatzen da hori. Beraz, bero-boladak arazo handia dira, bereziki hirietan (ikusi, halaber: bero-uharteak).
Non daude eskualderik beroenak eta bero-uharteak? Herrialde batzuetako puntu beroak aurkezten ditugu hemen.
Aholkua: Konparatu zerrendatutako adibideak zure ikasleekin eta utzi iezaiezu beren eskualdearekin eta eskualdeko hiriekin lotura egiten. Aldatu dira haien hiriko edo eskualdeko tenperaturak azken hamarkadetan? Eskatu ikasleei apur bat ikertzeko.
AUSTRIA
Austrian, tenperatura beroenak normalean ekialdean neurtzen dira, Hungariako mugatik gertu eta Panoniako lautada aldera. Austriako hiririk beroenak Eisenstadt eta Viena dira. Grazekin batera, hiri horiek izaten dituzte udako egun eta egun tropikal gehienak. Udako egunetan, tenperatura maximoa 25 °C-koa izaten da gutxienez. 30 °C-tik gora duten egunak egun tropikaltzat hartzen dira. Esaterako, 2021ean, udako 80 egun baino gehiago eta 24 egun tropikal erregistratu ziren Eisenstadt, Viena eta Graz hirietan. 2021ean, urteko batezbestekoa —hau da, urte osoko batez besteko tenperatura— 11,2 oC-koa izan zen Eisenstadten, 11,1 °C-koa Vienan, eta 12 °C-tik gorakoa Vienako erdigunean. Beraz, bi hiri horiek izan ziren Austriako beroenak. Bide batez, Austrian aurreko tenperaturarik beroena 2013an erregistratu zen, 40,5 °C-tan, Austria Behereko ekialdean (Bad Deutsch-Altenburg).
ALEMANIA
Leku beroenaren galdera hainbat modutan uler daiteke -eta erantzun-.
Alde batetik, epe laburreko bero-muturrak ikus daitezke. Ikuspuntu horretatik, 40 °C-tik gorako tenperaturak izan dira Karlsruhe, Friburgo, Kitzingen, Geilenkirchen, Duisburg-Baerl, Kolonia-Stammheim, Kleve eta Ling/Ems hirietan. Uda bero bakoitzarekin, leku berriak gehi daitezke.
Bestalde, urte bateko —edo hainbat urtetako— batez besteko tenperaturak kontuan har daitezke. 2021ean, batez besteko tenperaturarik altuena 11,4°C-koa izan zen, Kolonia-Stammheimen; hots, urte bereko Alemaniako batezbestekoa baino 2,3°C altuagoa.
Beste iturri batzuk
- https://home.meinestadt.de/deutschland/magazin/wissenswertes-ueber-deutschland/rankings/hitzerekorde-in-deutschland
- https://www.morgenpost.de/vermischtes/article235869213/hitze-rekorde-sommer-heisseste-orte-deutschland.html
- https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1070875/umfrage/waermste-orte-in-deutschland-nach-durchschnittstemperatur/
Espainia
Tenperaturaren banaketa oso irregularra da Espainian, haren orografia askotarikoa eta kokapen geografikoa direla eta. 2021ean, Espainiako batez besteko tenperatura 14,2 ºC izan zen, 0 ºC eta 22 ºC arteko oszilazioekin. Lehenengoa Pirinioetan, Kantauri eta Iberiar mendikateetan eta Sierra Nevadan erregistratzen da, eta bigarrenak, berriz, herrialdearen hegoaldeko muturrean, Kanariar uharteen ekialdeko kostaldean.
Uztaila eta abuztua dira urteko hilik beroenak, eta hotzena, berriz, urtarrila. Uztaileko batez besteko tenperaturak 25ºC-tik gorakoak dira lurralde osoan, Kantauri itsasoaren eta haizearen eragin moderatuaren ondorioz baxuagoak direnak, eta mendilerro nagusietako altitude altuenetan izan ezik.
Kordobako Montoro udalerrian erregistratu da Espainiako tenperaturarik beroena: 47,4 ºC 2021eko abuztuaren 14an (iturria: AEMET). Alabaina, Sevillan dute urteko batez besteko tenperaturarik altuena (19,2 ºC), baita udako batezbesteko altuena ere (28,2 ºC uztailean). Era berean, nabarmentzekoa da Euskadik 2022ko ekainean erregistratu zuela tenperatura maximoa Hondarribian (GIPUZKOA), 42,7 gradurekin.
Iturriak:
http://atlasnacional.ign.es/wane/Clima
https://www.aemet.es/en/noticias/2022/01/2021_resumen_climatico
Herrialdeari buruzko informazio zehatza
