{"id":4556,"date":"2022-10-01T18:28:09","date_gmt":"2022-10-01T16:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/greencoolschools.eu\/lurzoru-motak\/eskualdeko-informazioa-lurzoru-motak\/"},"modified":"2026-01-16T15:17:49","modified_gmt":"2026-01-16T14:17:49","slug":"eskualdeko-informazioa-lurzoru-motak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/greencoolschools.eu\/eu\/gaiak\/lurzoru-motak\/eskualdeko-informazioa-lurzoru-motak\/","title":{"rendered":"Eskualdeko informazioa: Lurzoru-motak"},"content":{"rendered":"\n
\n

Eskualdeko informazioa: Lurzoru-motak<\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n

Lotutako gaiak beste herrialde batzuetan<\/h2>\n\n

Ohiko lurzoru-motak<\/h3>\n\n

Lurzoru-mota asko daude. Material parentalak, ibaien arroka eta metakinek, eta klimak sortzen dituzte lurzoruak. Ingurumen-elementu askoren arteko interakzioak, denbora luzean, askotariko lurzoruak sortzen ditu. Lurzoru horiek antzeko ezaugarriak dituzten arren, bereizi egin ditzakegu. Jarraian, hainbat herrialdetako lurzoru-mota batzuk eta horien ezaugarriak azalduko ditugu. Lurzoruak ez dira berdin sailkatzen herrialde guztietan; beraz, zaila da lurzoru horiek zuzenean alderatzea.<\/p>\n\n

\n
\n
\n

AUSTRIA<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Lur beltz ilun eta sakonak (Txernozem) dira Austriako lur emankorrenak. Mantenugai asko dituzte, ondo aireztatuta daude, ura gordetzeko ahalmen bikaina dute, eta humus-geruza lodi batez estalita daude. Oso egokiak dira nekazaritzarako, hala nola belarkien laborantzarako. Batez ere Austria Beherean daude, lehor samarrak diren lekuetan, hala nola Weinvertel eta Marchfeld eskualdeetan eta Vienako arroan. Lur beltzeko lurzoruak lur hareatsuaren gainean eratzen dira, loessaren gainean, esaterako. Loess, bide batez, Izotz Aroko hauts emankorra da.<\/p>\n\n\n\n

Gizakiaren lantze eta higadura luzearen bidez, humusa galtzen da, eta, beraz, lur beltzeko lurzoruak sarritan lur landu bihurtzen dira. Oso egokiak dira mahastizaintzarako, baita belarkien laborantzarako eta barazkietarako ere.<\/p>\n\n\n\n

Austrian lur mota ohikoena lur arrea da, “Braunerde”. Burdin konposatuen meteorizazioak ematen dio kolore marroia.. Lur marroiek propietate ugari dituzte. Oro har, lur arreak nagusi dira Europako Erdialdeko klima-zerrenda epelean. Lur marroiak nekazaritzarako eta basogintzarako erabili ohi dira.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n

\n
\n
\n

ALEMANIA<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Alemanian, azaleraren erdia inguru nekazaritzarako erabiltzen da, batez ere belarkien laborantzarako. Lurzoru beltzak eta marroiak dira onenak: bereziki emankorrak dira. Baina badaude beste lurzoru-mota garrantzitsu batzuk.
Zohikaztegi baxuak eta altuak: lurrazpiko urak azaleratzen direnean edo ur-masak jalkitzen direnean eratzen dira zohikaztegiak. Landareak zohikaztegi batean hiltzen badira, ez dira urpean erabat deskonposatzen; izan ere, zohikatza<\/a> sortzen da, bai eta, beraz, hasieran, zingira bat ere. Nahikoa euria egiten duenean, zohikaztegia hazi egiten da, eta zohikaztegi altu bat sortzen da. Zohikaztegi asko suntsitu dituzte zohikatza<\/a> ateratzeko edo lurra nekazaritzarako erabiltzeko. Bere horretan dauden zingirak oso garrantzitsuak dira. Ura aurrezten dute. Karbono dioxidoa finkatu eta, hortaz, klima babesten laguntzen dute. Eta animalia eta landare espezie arraroentzako habitata eskaintzen dute.
Pelosolak (buztin lurzoruak) ura ondo gorde dezakete, baina lehortzen direnean gogor bihurtzen dira. Mantenugaiak eta kutsatzaileak biltzen dituzte; horri esker, lurpeko urak garbi egoten laguntzen dute. Ez dira egokiak nekazaritzarako, baina onak dira belardi edo baso iraunkorretarako.
Lur marroia garatzen da lurpekoak karerik ez duenean. Burdin konposatuak bertan disolba daitezke; kolore marroia airearekin eta urarekin kontaktuan jartzean dator. Lur marroiak emankortasun handiagoa edo txikiagoa izan dezakete.
Iturriak:<\/p>\n\n\n\n